Ekzema: turlari, sabablari va davolash — qizarish, pufakchalar va qichishish

Ekzema — terining surunkali yallig'lanish kasalligi: qizarish, mayda pufakchalar, namlanish, po'st tashlash va kuchli qichishish bilan kechadi. U ko'pincha qo'l, oyoq, yuz va tirsak-tizza burmalarida paydo bo'ladi, qishda va stressdan keyin kuchayadi. Ekzema yuqumli emas: u boshqa odamga o'tmaydi. To'g'ri tashxis va davolash bilan toshmani tez nazoratga olish va qaytalanishlarni ancha kamaytirish mumkin.

Ekzema qanday ko'rinadi?

Kasallikning bosqichiga qarab belgilari o'zgaradi:

• o'tkir bosqich — qizargan, shishgan teri, mayda pufakchalar, ular yorilib namlanadi;
• o'tkir osti bosqich — qobiqlar, po'st tashlash, qichishish davom etadi;
• surunkali bosqich — teri qalinlashadi, quruq va dag'al bo'lib qoladi, yoriqlar paydo bo'ladi.

Qichishish ekzemaning asosiy belgisi: u ko'pincha kechasi kuchayadi va uyquni buzadi. Tirnash terini shikastlaydi va infeksiya qo'shilishiga sabab bo'ladi.

Ekzemaning turlari

• Kontakt ekzema — teri ta'sirlovchi yoki allergen bilan to'qnashganda: yuvish vositalari, sement, lateks qo'lqop, nikel (soat, kamar to'qasi), kosmetika.
• Qo'l ekzemasi — suv, sovun va kimyoviy vositalar bilan ko'p ishlaydiganlarda: oshpaz, sartarosh, tibbiyot xodimlari, uy bekalari.
• Dishidrotik ekzema — kaft va barmoqlar yon tomonida qattiq qichiydigan mayda pufakchalar.
• Nummulyar (tangasimon) ekzema — oyoq va qo'lda tanga kattaligidagi dumaloq o'choqlar.
• Mikrobli ekzema — yara, kuyish yoki zamburug' infeksiyasi atrofida.
• Varikoz ekzema — vena kasalligi bor odamlarda boldirda.

Atopik dermatit va seboreyali dermatit ham ekzemaga yaqin kasalliklar, lekin ularning o'z xususiyatlari bor — ular haqida alohida maqolalar bor.

Nima uchun paydo bo'ladi?

Ekzemada terining himoya to'sig'i zaiflashadi: teri namlikni tez yo'qotadi va ta'sirlovchilarga kuchli javob beradi. Kasallikni qo'zg'atuvchi omillar:

• tez-tez qo'l yuvish, issiq suv, agressiv sovun va yuvish vositalari;
• allergenlar — nikel, kosmetika tarkibi, ba'zi dori surtmalari;
• sovuq va quruq havo, isitish moslamalari — qishda kasallik ko'pincha qaytadi;
• stress, charchoq, uyqu yetishmasligi;
• teri infeksiyalari va zamburug';
• oshqozon-ichak, endokrin va vena kasalliklari.

Ekzemani nima bilan adashtirish mumkin?

Ekzemaga o'xshash toshmalar ko'p, ularni davolash esa har xil:

• psoriaz — chegarasi aniq, kumushrang po'stli blyashkalar;
• teri zamburug'i — halqasimon o'choqlar, laborator tahlil bilan tasdiqlanadi;
• qo'tir (skabiyez) — barmoqlar orasida qichishish, kechasi kuchayadi, oila a'zolarida ham bo'ladi;
• eshakemi — tez paydo bo'lib, bir necha soatda yo'qoladigan pufaklar.

Shuning uchun "ekzema kremi"ni o'zboshimchalik bilan surtishdan oldin dermatologga ko'rining. Kerak bo'lsa, shifokor dermatoskopiya, qirindi tahlili va boshqa tekshiruvlarni o'tkazadi.

Ekzema qanday davolanadi?

Davolash rejasini dermatolog ekzema turi, joyi va og'irligiga qarab tuzadi:

• asosiy parvarish — har kuni emolyent (namlovchi) kremlar, yumshoq yuvish vositalari;
• tashqi davolash — yallig'lanishga qarshi kremlar va malhamlar qisqa kurs bilan;
• qichishishni kamaytirish — shifokor tavsiyasi bilan;
• infeksiya qo'shilganda — antibakterial yoki zamburug'ga qarshi vositalar;
• fototerapiya — surunkali va keng tarqalgan ekzemada UVB 311 nm fototerapiya qo'llanishi mumkin;
• og'ir holatlarda — immunobiologik terapiya va boshqa tizimli davolash, faqat shifokor nazoratida.

Gormonli kremlarni uzoq muddat o'zboshimchalik bilan surtish mumkin emas: ular terini yupqalashtiradi, to'satdan to'xtatilganda esa toshma kuchayib qaytishi mumkin. Har qanday dori vositasini shifokor tayinlaydi.

Qishda qo'l ekzemasidan qanday saqlanish kerak?

• Qo'lni iliq (issiq emas) suvda, yumshoq vosita bilan yuving va darhol namlovchi krem surting.
• Idish yuvish va tozalashda paxta ichlikli rezina qo'lqop kiying.
• Ko'chada sovuqda qo'lqop kiying, xonadagi havoni namlang.
• Tirnamang: qichishishda sovuq kompress yoki krem yordam beradi.
• Yangi kosmetika va yuvish vositalarini avval kichik joyda sinab ko'ring.

Qachon dermatologga murojaat qilish kerak?

• Toshma 1–2 hafta ichida o'tmasa yoki tez tarqalsa.
• Teri namlansa, yiringlasa, og'risa yoki isitma chiqsa.
• Qichishish uyquga xalaqit bersa.
• Ekzema yuz, ko'z atrofi yoki jinsiy a'zolarda paydo bo'lsa.
• Bolada ekzema belgilari bo'lsa.
• Ilgari yordam bergan krem endi ta'sir qilmasa.

Farg'ona va Qo'qonda ekzemani davolash

Radeski Skin Clinic'da dermatolog toshmani ko'zdan kechiradi, kerak bo'lsa dermatoskopiya va tahlillar o'tkazadi, ekzema turini aniqlaydi va davolash hamda uy parvarishi rejasini tuzadi. Klinikada fototerapiya va immunobiologik terapiya ham bor.

• Ekzema — kasallik haqida qisqacha;
• Dermatolog Farg'onada — qabul, narxlar va shifokorlar;
• Dermatolog Qo'qonda — Qo'qon filialida qabul;
• o'xshash kasalliklar: Atopik dermatit, Seboreyali dermatit, Psoriaz: tashxis va davolash.

Ekzema qanchalik erta davolansa, shunchalik tez nazoratga olinadi va teri qalinlashib, surunkali bo'lib qolmaydi.