Xollar va dermatoskopiya: qaysi xol xavfli — ABCDE qoidasi va tekshiruv

Xol (nevus) — teridagi pigment hujayralarning to'plami. Deyarli har bir odamda bir nechta xol bo'ladi va ularning aksariyati butun umr bezararligicha qoladi. Lekin teri saratonining eng xavfli turi — melanoma ko'pincha xolga o'xshab boshlanadi yoki mavjud xolda paydo bo'ladi. Shuning uchun xolni vaqtida tekshirish — oddiy, og'riqsiz va hayotni saqlab qoladigan qadam.

Xolni qachon tekshirish kerak: ABCDE qoidasi

Xolga uyda qarab, quyidagi belgilarga e'tibor bering:

• A — asimmetriya: xolning ikki yarmi bir-biriga o'xshamaydi;
• B — chegara: chetlari notekis, yirtiq yoki xiralashgan;
• C — rang: bir xolda bir nechta rang — jigarrang, qora, qizil, oq yoki ko'kish;
• D — diametr: 6 mm dan katta (qalam o'chirg'ichidan katta);
• E — o'zgarish: xolning hajmi, shakli, rangi yoki balandligi o'zgaryapti.

Shuningdek, xol qichisa, qonasa, yara bo'lsa yoki boshqa xollardan keskin farq qilsa ("xunuk o'rdakcha" belgisi) — dermatologga ko'rining.

Kimlar xollarini muntazam tekshirishi kerak?

• 50 tadan ko'p xoli bor odamlar;
• oq teri, sariq yoki malla soch, quyoshda tez kuyadiganlar;
• bolalikda bir necha marta quyoshda qattiq kuyganlar;
• oilasida melanoma bo'lganlar;
• yirik (tug'ma) yoki notekis xollari borlar;
• solyariy va uzoq vaqt quyoshda ishlaydiganlar.

Dermatoskopiya nima?

Dermatoskopiya — xolni maxsus kattalashtiruvchi asbob (dermatoskop) bilan ko'rish. Shifokor xolning ichki tuzilishi, rang taqsimoti va tomirlarini ko'radi — oddiy ko'z bilan ko'rinmaydigan belgilarni. Muolaja og'riqsiz, bir necha daqiqa davom etadi va hech qanday tayyorgarlik talab qilmaydi.

Ko'p xoli bor odamlarga xollar xaritasi (raqamli dermatoskopiya) tavsiya qilinadi: xollar suratga olinib, keyingi tekshiruvda solishtiriladi. Shunda kichik o'zgarishlar ham erta seziladi. Klinikada bu tekshiruv FotoFinder tizimi bilan o'tkaziladi.

Xol qachon olib tashlanadi?

Har bir xolni olib tashlash shart emas. Shifokor olib tashlashni tavsiya qiladi, agar:

• dermatoskopiyada shubhali belgilar bo'lsa;
• xol o'zgarayotgan bo'lsa;
• xol doim kiyim, kamar yoki soqol olishda shikastlansa;
• bemor uni kosmetik sabab bilan olib tashlamoqchi bo'lsa.

Olib tashlangan to'qima gistologik tekshiruvga yuboriladi — bu xolning tabiatini aniq ko'rsatadigan yagona usul. Shubhali xolni gistologiyasiz "kuydirib" yo'qotish mumkin emas: tashxis yo'qoladi.

Xollarni qanday himoya qilish kerak?

• Soat 11:00 dan 16:00 gacha quyoshda uzoq qolmang.
• SPF 30–50 li quyoshdan himoya kremini har 2 soatda yangilang.
• Bolalarni quyoshda kuyishdan ayniqsa ehtiyot qiling.
• Solyariydan voz keching.
• Oyda bir marta terini, jumladan bosh terisi, kaft, tovon va tirnoqlar ostini ko'zdan kechiring.
• Xollarni o'zingiz kesmang, kuydirmang va ip bilan bog'lamang.

Farg'ona va Qo'qonda xol tekshiruvi

Radeski Skin Clinic'da dermatoonkolog xollarni dermatoskop bilan tekshiradi, kerak bo'lsa xollar xaritasini tuzadi, shubhali xolni olib tashlaydi va gistologik tekshiruvga yuboradi.

• Xol tekshiruvi Farg'onada;
• Xol tekshiruvi Qo'qonda;
• Dermatoskopiya Farg'onada va Qo'qonda;
• batafsil: Bazalioma — teri saratoni.

Melanoma erta bosqichda aniqlansa, ko'p hollarda to'liq davolanadi. Yiliga bir marta xollarni tekshirtirish — buning eng oson yo'li.