Psoriaz: klinik holat va majmuaviy davolash (Z. Baxriddinov)

Klinik holat: psoriazni majmuaviy davolash

Muallif: Z. Baxriddinov · Klinika: Radeski Skin Clinic, Qo'qon

Ushbu maqolada vulgar psoriazning progressiv bosqichidagi bemorning diagnostikasi, individual davolash protokoli va 8 haftalik natijalar yoritiladi.

Bemor qanday muammo bilan murojaat qildi?

34 yoshli erkak bemor boshning sochli qismi, tirsak va tizza sohalaridagi kuchli qichishuvchi, qizarib ko'tarilgan va qabiq tashlaydigan toshmalar (blyashkalar) bilan murojaat qildi. Doimiy qichishish uyquni buzgan va psixologik zo'riqish keltirib chiqargan.

Kasallik 3 yil oldin boshlangan; oxirgi 2 oyda (kuz-qish, stress) keskin kuchaygan va toshmalar tarqalgan.

Oldingi davolanish

Bemor boshqa shifoxonalarda gormonal (glyukokortikoid) surtmalar, uy sharoitida o'tlar qaynatmasi va qatron/degtyar sovunlari bilan davolanishga harakat qilgan.

Gormonal kremlar vaqtincha yordam bergan, to'xtatilgach kasallik rikoshet bilan qaytgan. Xalqona usullar terini quritgan va qichishishni kuchaytirgan.

Murojaat vaqtidagi holat

• Holat: faol, progressiv bosqich
• Zonalar: sochli bosh (psoriaatik toj), ikkala tirsak va tizza
• Belgi: aniq chegaralangan pushti-qizil blyashkalar, kumushsimon-oq qobiqlar
• Psoriaatik triada (yaltillash, terminal parda, qon tomchilari) — musbat
• Tashxis: vulgar psoriaz, blyashkali shakl, progressiv bosqich; PASI — o'rta-og'ir

Diagnostika

• Dermatologik ko'rik, blyashka qirish, panch biopsiyasi
• Dermatoskopiya: psoriazga xos to'g'ri burchakli/qovuzsimon tomirlar
• Qon: EChT/SOE biroz yuqori; ALT, AST, bilirubin, kreatinin, mochevina; CRP; revmatoid omil (manfiy — psoriatik artrit inkor etildi)

Nima uchun aynan shu protokol?

Psoriaz — tizimli autoimmun kasallik; teri hujayralari yangilanishi 6–7 baravar tezlashadi. Faqat tashqi krem yetarli emas.

Tanlangan kombinatsiya:

1. Tor spektrli UVA 308 nm fototerapiya — hujayra bo'linishini tormozlaydi, yallig'lanishni kamaytiradi; gormonlarga qaraganda xavfsizroq va barqarorroq
2. Kalsipotriol va faollashtirilgan sink pirition — gormonal bo'lmagan mahalliy terapiya (atrofiya xavfi past)
3. Tizimli gormonlar berilmadi — to'xtatilgach eritrodermiya yoki pustulyoz shaklga o'tish xavfi yuqori

Davolash rejasi

Fototerapiya: haftada 3 marta UVA 308 nm, jami 25 seans

Mahalliy terapiya:

• Ertalab: emolientlar, sink pirition kremi
• Kechqurun: kalsipotriol malhami
• Bosh: ketokonazol va betametazon tarkibli terapevtik shampun (shifokor nazorati)

Tizimli qo'llab-quvvatlash: magniy, B guruhi vitaminlari, gepatoprotektorlar (individual)

Turmush tarzi: emolient dush gellari; o'tkir, sho'r, dudlangan, sitrus va alkogoldan voz kechish; paxta, keng kiyim

Kurs davomiyligi: 8 hafta

Natija

• 2-hafta: qichishish to'xtadi, uyqu yaxshilandi, qobiqlar kamaydi
• 4-hafta: toshmalar yassilashdi, rang och pushtiga o'zgardi
• 8-hafta: blyashkalar yo'qoldi; postpsoriaatik disxromiya; PASI ~95% kamayish; CRP me'yorda

Shifokor izohi

Psoriaz surunkali kasallik — uni «bir dori» bilan butunlay yo'q qilish mumkin emas. Ammo to'g'ri kombinatsiyalangan terapiya bilan uzoq remissiya erishish mumkin. UVA 308 nm va kalsipotriol kombinatsiyasi bemorni gormonlarga qaramlikdan qutqardi. Eritrodermiya yoki psoriatik artrit bo'lsa, immunobiologik yoki boshqa tizimli preparatlar qo'shilishi kerak bo'ladi.

Bog'liq xizmatlar: Fototerapiya, Psoriaz maktabi, Immunobiologik terapiya, Narxlar.